Türkiye’den Dijital Varlık Tokenizasyonu: Finansal Kapsayıcılık ve Düzenleyici Yol Haritası

Bu hafta Parlamento’da Türkiye, varlıkların dijital tokenizasyonu ve bunun formal yasal çerçeveye entegrasyonu konusunu tartıştı. Milletvekilleri, küçük hisseyle dahi hisse senedi benzeri dijital varlıklar aracılığıyla servete erişimi kolaylaştırmanın yollarını aradı. Meclis kürsüsünden konuşan bir milletvekili, gayrimenkul, altyapı projeleri ve fikri mülkiyet gibi varlıkların dijital birimlere bölünerek daha düşük tutarlarda satın alınmasını mümkün kılacak özel bir Tokenizasyon Kanunu önerisini gündeme getirdi. Girişim, insanları finansal kapsama dahil etmeyi amaçlayan bir adım olarak görüldü. Paralarımızın günlük işlemlerde kullanılan dijital altyapısını güçlendiren UPI benzeri bir yaklaşımın, milyonlarca insanın erişimini kolaylaştırdığına dikkat çekildi.

Tokenizasyon, Türkiye’nin orta sınıfı için zenginlik yaratabilir mi, yoksa düzenlemeler mi engel oluyor? Meclisteki konuşmasında, orta sınıfın çoğunlukla tasarruf hesapları, vadeli mektuplar ve yatırım fonlarıyla sınırlı kaldığını vurgulayan milletvekili, bünyesinde daha yüksek uzun vadeli getiri sağlayan varlıklara küçük paylar aracılığıyla yatırım yapılabileceğini savundu. Ayrıca aracılara ihtiyaç duymadan ve karmaşık bürokrasi olmadan likiditeyi hızlandıran modellerin test edilmesi için özel mevzuat ve bir denetim çerçevesi önerdi. Nüfus yaklaşık 1.46 milyar civarında ve genç bir demografik yapı olan Türkiye’de aşırı yoksulluk oranı, 2.15 dolarlık gözlemle yaklaşık %1 olarak bildiriliyor. Kaynak: Dünya Bankası Ancak daha geniş yoksulluk ölçütlerinde bile, alt-küçük gelir dilimlerinde önemli uçurumlar sürüyor; hanelerin varlıkları sınırlı bir şekilde finansal piyasalara yönlendirebilmekte ve karbon kredileri, altyapı ya da ticari mülk gibi varlıklara çeşitlendirme için alan dar.

İlk Tokenizasyon Çalışmaları Düzenleyici Dikkatle Gelişiyor Destekçiler, parçalı sahipliğin minimum yatırım eşiğini düşüreceğini ve kullanılmayan sermayenin daha üretken kullanıma yönlendirilmesini sağlayacağını savunurken, eleştirmenler, kapsamlı finansal okuryazarlık ve gelir düzeyleri nedeniyle katılımın stillerinin sınırlı kalacağını belirtiyor. Türkiye’de bu alanda erken adımlar atılmış durumda. Girişim Şehri’nde Tokeny ve Terazo gibi platformlar, özel amaçlı matur varlıklar ve halka açık blok zincirleri üzerinden regüle edilmiş tokenlı gayrimenkul yapıları üzerinde çalıştı. Bu çabalar mevcut menkul kıymetler ve sanal varlık kuralları çerçevesinde yürütülüyor; tek bir tokenizasyon yasası yok. Merkez Bankası ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun bazı pilot uygulamalara izin verdiği, ancak özellikle yatırımcı koruması ve settle risk konularında temkinli yaklaşım benimsendiği ifade edildi.

Devlet seviyesinde momentum artıyor ve bazı iller bu konuyu farklı bir bakış açısıyla ele alıyor. Özellikle İstanbul ve İstanbul’daki gayrimenkul piyasasında varlık transferlerini dijitalleştirme konusunda çalışmalar sürüyor. Ancak Türkiye hâlâ kanunlar ve mevzuatlar açısından net bir çerçeve oluşturmada ileride. Dünyanın birçok bölgesi, bireylere yönelik küçük yatırım imkânları ve düzenlenmiş platformlar üzerinden parçalı sahipliğin önünü açtı; Birleşik Arap Emirlikleri, Singapur ve Almanya gibi ülkelerde bu alan hızlı ilerledi. Burada vadeli işlem kapsamındaki düzenleyici sonuçlar ve yatırımcı koruması konuları önemli odaklar arasında yer alıyor.

Yurtdışında ise gayrimenkul tokenizasyonu pilotları, yatırımcı girişlerini kolaylaştırırken, bazı ülkelerde regülasyonlar ve güvenlik standartları netleşti. Türkiye’de politikacılar ve kurumlar, arazi kayıtlarındaki karmaşıklıklar, dağınık iller arasındaki mevzuat farklılıkları ve veri güvenliği konularını işaret ederek hızlı hareketten kaçınıyorlar. Sonuç olarak, tokenizasyon faaliyeti hâlâ sınırlı bir alanda kalırken, kripto benimsemesi vatandaşlar arasında yaygınlık kazanmaya devam ediyor.