Dijital Kuponlar ve Merkez Bankası Denetimi: Stablecoin’lerin Küresel Finansman Üzerindeki Etkileri

Davos toplantısında Circle CEO’su Jeremy Allaire, stabilcoin ödüllerinin geleneksel finansmanı sarsabileceğine dair bankacılık endişelerini tamamen saçmalık olarak nitelendirirken, dünya çapında düzenleyici çerçeveler ve kredi mekanizmaları arasındaki ilişkiye vurgu yaptı. Yetkili iken dünya finans sisteminin geleceğini konuşurken, Bank of America CEO’su Brian Moynihan’ın dijital dolarlarda getireceği getirilerin mevduat kaçışını tetikleyebileceği yönündeki iddialarını eleştirdi. Panelde IMF İlk Genel Direktör Yardımcısı Dan Katz ile kalkınma finansmanı uzmanı Vera Songwe de bulunuyordu ve GENIUS Act’in yasalaşmasından sonra küresel ödemelerde stabilcoinlerin artan rolünü tartıştılar. Stabilcoinlerin büyüme potansiyeli regülasyonlar tarafından belirlenen bir çerçeve içinde ilerliyor.

Bankacılık yöneticileri, stabilcoin ödüllerinin potansiyel etkileri konusunda lobiyi sürdürüyor; JPMorgan CFO’su Jeremy Barnum, getirisi olan tokenlerin bankacılık benzeri bir sistem yaratabileceğini ve uygun düzenleyici önlemlerden mahrum kalabileceğini belirtti. Amerikan Bankers Association’a bağlı Community Bankers Council ise stabilcoin üreticilerinin likiditeyi dolaylı olarak finanse ettiği yönündeki “açığı” kapatmaya çağırdı. Büyük ölçekli mevduat çıkışlarının küçük işletmelere ve konut alıcılarına kredi erişimini azaltabileceğini savundular. Bir yönden Allaire, bu argümanların finansal piyasa tarihiyle çeliştiğini ve stabilcoinlerin nasıl çalıştığını yanlış yorumladığını söyledi: ‘Tüm finansal ürünlerde sunulan ödüller vardır; bu teşvikler müşteri bağlılığını güçlendirir ama para politikası olarak çalışmazlar’ diyen görüşünü paylaştı.

Paraya Dayalı Yatırım Fonları Üzerinden Verilen Örnekler ve Karşılaştırmalar

Allaire, hükümet destekli para piyasaları fonlarına yapılan atıfla bir paralellik kurdu; bu fonlara dair endişelerin depozitoları azaltmayacağını ve krediyi etkilemediğini gösterdi. Yaklaşık 11 trilyon dolar değerindeki para piyasası fonlarının lending üzerinde baskı oluşturmadan büyüdüğünü anımsattı. Kredinin büyük ölçüde özel kredilere yöneldiğini ve ABD’nin büyümesine büyük kısmının sermaye piyasaları üzerinden gerçekleştiğini belirtti. Ayrıca, mevcut major stabilcoin regülasyonlarının (GENIUS Act, Avrupa MiCA, Japonya, BAE, Hong Kong ve Singapur yasaları) stabilcoin sağlayıcılarını doğrudan faiz ödeme yükümlülüğünden uzak tuttuğunu vurguladı. Circle’ın rezervler ve Coinbase, Binance, Visa gibi platformlarla yaptığı ortaklıklar üzerinden gelir elde edebildiğini ancak token sahiplerine doğrudan faiz ödeyemediğini ifade etti. Ortak platformlar, kendi ticari düzenlemelerine bağlı olarak ödüller sunabilirler; ancak bu durum geleneksel finans ürünlerindeki bağlılık programlarına benzer bir yapı olarak görülebilir.

IMF’nin Kabul Ettiği Potansiyel Faydalar ve Riskler

IMF’nin Katz’ı stabilcoinlerin uluslararası ödemeler ve finansal kapsayıcılık açısından oldukça önemli faydalar sunabileceğini belirtirken, bankacılık aracılığının azalması ve gelişmekte olan ülkelerde para birimi ikamesi gibi riskleri de göz önünde bulunduruyor. 2025 yılında işlem hacmi 33 trilyon dolara ulaşan ve USDC’nin 18.3 trilyon dolarlık payla önde olduğu bir dönemde, katılımın küresel çapta artması hedefleniyor. Katz, düzenleyici uyumluluğun ve ölçeklenebilirliğin önemi üzerinde durdu; stabilcoinlerin rekabet gücünün finansal sisteme etkilerini anlamak için uluslararası çapta iş birliği şart.

Songwe ise Afrika’da stabilcoinlerin finansal katılımı artırdığına dikkat çekti: dijital dolar transferleriyle remittance maliyetlerinin düşmesi ve işlemlerin dakikalar içinde tamamlanması, geleneksel süreçlere kıyasla büyük avantaj sağlıyor. Aynı zamanda kıtada 650 milyon kişinin banka hesabı olmadığı ve enflasyonun yüzde 20’nin üzerinde seyrettiği ülkeler bulunduğunu hatırlatırken, SDR destekli alternatiflerin dolar bağımlılığını azaltma yönündeki çabaları da öne çıktı. Sub-Saharan Afrika’da Chainalysis verileriyle yaklaşık 205 milyar dolarlık on-chain değer akışının kaydedildiği ve küçük ölçekli işlemlerin yoğunlaştığı belirtildi.

Allaire son olarak stabilcoinlerin güvenli ve denetimli bir para enstrümanı olarak kalmaya devam etmesi gerektiğini vurguladı; kripto altyapılarının merkezi olmayan finansman protokolleriyle daha güvenli, daha şeffaf ve daha kapsayıcı bir finansman sistemi sunabileceğini ifade etti. Ayrıca finansal aktörlerin bankacılığa kıyasla daha verimli kredi dağıtımı sağlayabildiğini ekledi.

Allaire, stabilcoinlerin potansiyel yararlarını savunurken, bu alandaki tartışmaların düzenleyici çerçeve ile uyumlu biçimde yürütülmesi gerektiğini belirtti. Panelde ayrıca, bankacılık sektörü ile kripto ekosistemi arasındaki gerilimin, mevcut yasa tasarılarını nasıl etkilediğini değerlendirildi.

Bankacılar, stabilcoin ödüllerinin bankacılık türevlerini andıran bir yapı yaratabileceğini savunuyor; bu görüş, mevduat korumaları ve düzenleyici denetimin gerekliliğini öne çıkarıyor. Allaire ise bu argümanları geçmiş finansal olaylar üzerinden çürüyor ve stabilcoinlerin yalnızca finansal kapsayıcılığı artıran araçlar olarak işlev gördüğünü vurguluyor.

IMF yetkilileri ise stabilcoinlerin çapraz sınır işlemlerinde önemli bir rol oynayabileceğini belirtirken, güvenlik ve uyum gerekliliğini sıkı tutuyor. Songwe’nin Afrika örneğiyle sunduğu analizler, dijital para transferlerinin maliyet ve hız açısından bölgeye önemli katkılar sağlayabileceğini gösteriyor.

Bu çerçevede, Circle’ın faaliyetleri ve iş birlikleri üzerinden elde edilen gelirlerin doğrudan token sahiplerine faiz olarak yansımadığı, ancak platform ortaklıkları aracılığıyla kullanıcıya teşvikler sunulduğu belirtiliyor. Regülasyonlar netleşirken, stabilcoinler ile geleneksel finans arasındaki etkileşimin daha şeffaf ve güvenli bir hale gelmesi hedefleniyor.