Çin Mahkemeleri ve Küresel Kripto Dolandırıcılığı: Chen Zhi Davasında Yeni Dönem

Çin’deki yetkililer, ABD’nin bir zamanlar dünyanın en büyük kripto dolandırıcılığı ve para aklama operasyonları olarak nitelendirdiği olayın merkezindeki işadamı Chen Zhi’yi teslim almak üzere tutukladı. Bu gelişme, söz konusu derin ve karmaşık network’ün Çin’in adalet sistemiyle yüzleşeceği anlamına geliyor ve uluslararası ölçekteki bu vaka için Beijing’in olası dava süreçlerini merakla beklenmesini tetikledi.

Çin’e deportasyon süreci konusunda farklı ülkeler arasındaki işbirliği çerçevesinde, Chen Zhi ve iki iş arkadaşı Xu Ji Liang ile Shao Ji Hui’nin yalnızca Çinli makamlarca değil, Kamboçya ile Çin arasındaki ortak soruşturma kapsamında tutuklandıkları bildirildi. Kamboçya makamları, bu operasyonun iki ülkenin karşılıklı çalışma anlaşmasıyla yürütüldüğünü belirtti ve ihlal edilen sınır ötesi suçlar bağlamında yürütülen çabaların bir parçası olduğunu ifade etti. 2025 Aralık’ında, krallığın vatandaşlığı geri alınan Chen’in deportasyon süreci için zemin hazırlayan bu adımın ardından, 38 yaşındaki Chen’in Prince Group’un kurucusu ve başkanı olduğu biliniyor. Grup, 2015 yılında Kamboçya’da kuruldu ve gayrimenkul, finans ve konaklama gibi alanlarda faaliyet gösteriyor.

ABD ve Birleşik Krallık yetkilileri, şirketin görünürde yasal bir bölge şirketi olsa da, bunun büyük bir suç ağını genişletmek için bir kılıf görevi gördüğünü iddia etti. Söz konusu suç ağının çevrimiçi dolandırıcılık, para aklama ve zorla çalıştırmayı içeren faaliyetlerle bağlantılı olduğu belirtiliyor. Prince Group ise bu iddiaları reddediyor.

ABD hazinesinin Kasım 2025’te örgütün Bitcoin’lerine yönelik yapılan devasa bir ele geçirme operasyonu, yaklaşık 12 milyar dolar değerinde Bitcoin’in bu network ile ilişkilendirildiğini gösterdi. O dönemde ele geçirilen Bitcoin’ler, küresel bir “pig butchering” (domuz kesimi) dolandırıcılığıyla bağlantılı olarak değerlendirildi ve bu sayede kamuoyu, kripto para piyasasında şimdiye dek kaydedilmiş en büyük para aklama operasyonlarından biriyle karşılaştı. NATO ve Birleşik Krallık’tan gelen yaptırımların da bu operasyonu desteklediği bildiriliyor.

Texas ve İngiltere merkezli yaptırımlar, Prince Group’u uluslararası organize suçlar ağıyla ilişkilendirdi ve birçok kripto cüzdanına yönelik yaptırımlar uygulandı. Bu süreçte, operasyonlar aracılığıyla toplanan varlıkların izine rastlanması ve gerektiğinde mağdurlara tazminat sağlanması amacıyla ABD ve diğer ülkelerdeki işbirlikleri güçlendirildi.

Deportasyon sonrası süreçler ve yargı planları Adli mercilerdeki süreç, Chen’in Çin’e döndükten sonra yürütülecek kovuşturma için yeni bir yön belirledi. Yabancı ülkede işlenen ciddi suçlar söz konusu olduğunda Çin mahkemeleri, vatandaşlara uygulanabilecek ağır yaptırımlarını devreye sokabilir; dolayısıyla bu vakada şu an resmi suçlamalar açıklanmamış olsa da, uzun hapis cezaları ve gerekirse ölüm cezası gibi ağır sonuçlar gündeme gelebilir. Varlık geçerleştirme ve iade/tazminat için uluslararası iş birliği muhtemel görünmektedir.

Bu vaka, Güneydoğu Asya genelinde kripto destekli dolandırıcılık ağlarına karşı yürütülen küresel baskının bir parçası olarak görülüyor. Düzenleyiciler ve kolluk kuvvetleri, geçmiş bir yıl içinde bu tür ağları dondurmak ve yasa dışı fonları geri almak için büyük kripto firmalarıyla işbirliği yaptı. Örneğin, Tether, Chainalysis, Binance ve OKX gibi firmalar, uluslararası operasyonlarda kripto varlıkların izini sürmek ve akışını engellemek konusunda önemli katkılar sağladı.